In de Waddenzee leven twee soorten zeehonden: de gewone zeehond en de grijze zeehond. Je kunt ze het hele jaar door spotten, maar de kans is het grootst als ze op de drooggevallen zandplaten liggen te rusten. Van Texel tot de Groningse kust delen ze de Waddenzee met bezoekers, vissers en schepen.
Gewone zeehond of grijze zeehond?
De gewone zeehond is de bekendste. Hij heeft een ronde kop, grote ogen en een V-vormige neusstreep. Volwassen dieren worden ongeveer 1,5 tot 1,8 meter lang. De grijze zeehond is groter en heeft een langere, plattere snuit. Mannetjes van de grijze zeehond kunnen meer dan 2 meter lang worden. Op het strand herken je ze al van een afstand aan hun formaat.
Beide soorten rusten graag op dezelfde zandplaten, maar de grijze zeehond is minder talrijk in het Waddengebied. De gewone zeehond is de soort die je het meest tegenkomt bij een zeehondentocht.
Zeehonden spotten in de Waddenzee: de beste plekken
De meeste zeehonden liggen op afgelegen zandplaten die bij laagwater droogvallen. Bekende plekken zijn de Razende Bol bij Den Helder, de platen rond Texel, Vlieland en Terschelling, en de zandbanken bij Griend. Ook rond de Waddeneilanden Ameland en Schiermonnikoog zijn zeehonden regelmatig te zien.
Vanaf de vaste wal kun je ze soms al zien met een verrekijker, maar een zeehondentocht per boot geeft de meeste kans op een goede blik. Verschillende vaarbedrijven in het Waddengebied bieden dit aan. Ze varen op de droogvallende platen af en stoppen op veilige afstand, zodat de zeehonden niet worden verstoord.
Het beste seizoen voor zeehonden in de Waddenzee
Zeehonden zijn het hele jaar aanwezig, maar twee periodes zijn extra bijzonder:
- Juni en juli: de jonge gewone zeehonden worden geboren. Pups liggen soms alleen op een zandplaat terwijl de moeder in de buurt vist. Dit ziet er kwetsbaar uit, maar de pup is niet verlaten.
- Oktober en november: de grijze zeehonden krijgen hun jongen. De pups zijn witgrijs en opvallend groot bij de geboorte.
Buiten de geboorteperiodes zijn de zandplaten het drukst bezet bij laagwater in de zomer. Dan liggen er soms honderden dieren op een rij, naast elkaar in de zon.
Afstand houden: dit zijn de regels
Zeehonden in de Waddenzee zijn beschermd. De Waddenzee is een Unesco Werelderfgoed en een Natura 2000-gebied. Je mag niet dichter dan 500 meter bij rustende zeehonden op een zandplaat komen. Dit geldt ook voor boten, kitesurfers en wandelaars bij laagwater.
Een zeehond die van schrik te water gaat, verspilt energie die hij nodig heeft. Rond de puptijd is verstoring extra schadelijk: een moeder die wegvlucht, kan haar jong in de steek laten. Kijk je met een georganiseerde tocht, dan houdt de schipper automatisch de juiste afstand. Ga je zelf met een kano of boot, houd dan de 500 metergrens aan en minder je snelheid tijdig.
Vind je een zieke of gewonde zeehond?
Ligt er een zeehond op het strand en lijkt hij ziek, uitgeput of gewond? Bel dan de SOS Zeehond-lijn van het Zeehondencentrum Pieterburen: 0595-528 526. Raak het dier niet aan en laat honden op veilige afstand. Het Zeehondencentrum Pieterburen in Groningen is het grootste opvangcentrum voor zeehonden in Europa en rehabiliteert jaarlijks honderden dieren.
Wil je meer over zeehonden leren zonder de boot op te gaan? In Pieterburen kun je het centrum bezoeken en de dieren van dichtbij zien tijdens hun verzorging. Het is een van de meest directe manieren om zeehonden in het Waddengebied te zien, zeker buiten het vaarseizoen.
Zeehonden spotten in de Waddenzee is het makkelijkst met een georganiseerde boottocht, in het vroege zomerseizoen, bij laagwater. Houd afstand, neem een verrekijker mee en reken niet op een vaste plek: zeehonden kiezen zelf welke plaat ze die dag opzoeken.
