Texel telt naar schatting rond de 13.500 inwoners in 2026. Daarmee is het eiland relatief dun bevolkt voor een Nederlandse gemeente, zeker als je bedenkt dat het landoppervlak ongeveer 170 km² beslaat. Dat zijn ruwweg 80 inwoners per vierkante kilometer, wat Texel een van de minder dichtbevolkte gemeenten van Nederland maakt.
De bevolking van Texel verspreidt zich over meerdere kernen. Den Burg is de grootste kern en het bestuurlijke hart van het eiland. Andere bewoonde plaatsen zijn Den Hoorn, De Cocksdorp, Oosterend, De Koog, Oudeschild en Den Oever (ook wel Midden-Eierland). De inwoners van Texel leven dus niet in één centraal dorp, maar verdeeld over het eiland, dat 20 kilometer lang en gemiddeld 8 kilometer breed is.
Wie zijn de inwoners van Texel?
De vaste bewoners van Texel zijn voor een groot deel families die er al generaties lang wonen. Het eilandleven vormt een sterke identiteit: Texelaars staan bekend als nuchtere, zelfstandige mensen die het eilandkarakter koesteren. De lokale samenleving draait sterk op toerisme, landbouw, visserij en zorg. Veel inwoners zijn direct of indirect werkzaam in de toeristische sector, want Texel trekt jaarlijks honderdduizenden bezoekers.
Naast de oorspronkelijke eilandbewoners wonen er ook mensen die vanuit het vasteland naar Texel zijn verhuisd. Dat zijn vaak mensen die bewust kiezen voor een rustiger leven, de natuur en de kleinschaligheid van een eilandgemeenschap. De keerzijde is dat wonen op Texel hogere kosten met zich meebrengt: dagelijkse boodschappen, bouwmaterialen en diensten zijn duurder door de ligging en de afhankelijkheid van de veerboot.
Bevolkingsontwikkeling: groei of krimp?
Texel heeft, net als veel andere eilanden en plattelandsgemeenten in Nederland, te maken met bevolkingsdruk van twee kanten tegelijk. Aan de ene kant trekt het eiland mensen aan die er graag willen wonen. Aan de andere kant verlaten met name jongeren het eiland voor studie en werk, omdat veel opleidingen en banen op het vasteland te vinden zijn. Dit zorgt voor een relatief oudere bevolkingssamenstelling in vergelijking met stedelijke gebieden.
Een concreet gevolg hiervan is dat woningbeschikbaarheid een gevoelig thema is op Texel. De vraag naar vakantiewoningen drijft de huizenprijzen op, waardoor het voor jongere inwoners lastig is om een betaalbare woning te vinden. Dit is een probleem dat op meer Nederlandse eilanden en toeristische regio’s speelt.
Leven als inwoner van Texel: dagelijkse realiteit
Voor wie op Texel woont, is de veerbootverbinding met Den Helder de levensader naar het vasteland. De veerdienst (TESO, de Texelse eigenveerbotendienst) rijdt meerdere keren per dag, maar de overtocht duurt ongeveer 20 minuten. Dat klinkt kort, maar voor dagelijkse zaken als een ziekenhuisbezoek, een grotere boodschap of een avond uit betekent het altijd plannen en rekening houden met vertrektijden. Inwoners van Texel ontwikkelen daar een heel eigen routine omheen.
De eilandgemeenschap heeft zijn eigen voorzieningen: scholen, een ziekenhuis (Gemini Ziekenhuis heeft een locatie op Texel), supermarkten en winkels. Voor specialistische zorg of grote winkelcentra zijn inwoners aangewezen op het vasteland. Dat maakt het leven op het eiland zowel rustiger als soms beperkter dan in een doorsnee Nederlandse gemeente.
Sociale samenhang op het eiland
Een opvallend kenmerk van de Texelse bevolking is de sterke gemeenschapszin. In kleine kernen kennen mensen elkaar, en vrijwilligerswerk bij plaatselijke verenigingen en evenementen is heel gewoon. Festivals zoals Ecodorp-initiatieven, culturele evenementen en de jaarlijkse schapenrace (een toeristische traditie waarbij schapen over de Slufterdam worden gejaagd) verbinden inwoners en bezoekers.
Tegelijk merken vaste inwoners de druk van massatoerisme, met name in het hoogseizoen. Drukte op de weg, volle stranden en toenemende verhuur van woningen via platforms als Airbnb veranderen het karakter van dorpen. Dat wrijft soms met het gevoel van rust dat veel eilandbewoners juist op Texel zoeken.
Wonen op Texel is voor de meeste inwoners een bewuste keuze, met alle vrijheden en beperkingen die bij een eilandleven horen. De kleinschaligheid, de natuur en de hechte gemeenschap zijn voor velen de reden om te blijven. De afstand tot het vasteland, de hoge woningprijzen en de seizoensdrukte zijn de keerzijden waarmee elke Texelaar dagelijks rekening houdt.
