Het waddengebied is een van de rijkste vogelgebieden van Europa. Wie op zoek gaat naar wadden vogels, kan rekenen op tientallen soorten in één uitje, van grote steltlopers tot kleine zangers langs de dijk. Het gebied trekt zowel broedvogels als miljoenen trekvogels die hier bijtanken op hun reis naar het noorden of zuiden.
Waarom zijn de Wadden zo belangrijk voor vogels?
Het wad droogvalt bij eb. Daardoor komen grote vlaktes vol voedsel bloot te liggen. Wormen, schelpdieren en kreeftachtigen zitten vlak onder het oppervlak. Voor vogels is dit een gedekte tafel. Ze kunnen in korte tijd veel eten en zo op gewicht komen voor een lange reis of voor het grootbrengen van kuikens.
Naast het wad zelf spelen ook de weilanden een grote rol. De graslanden tussen de waddendijk en de duinen zijn in het voorjaar en de zomer vol leven. Hier broeden weidevogels als de kievit, de grutto en de tureluur. Dat maakt het waddengebied niet alleen interessant op het strand of op het wad zelf, maar ook verder landinwaarts.
Welke wadden vogels kom je het vaakst tegen?
Er zijn naar schatting meer dan 190 vogelsoorten waargenomen in het waddengebied. Een aantal soorten zie je bijna altijd.
- Scholekster: een zwart-witte vogel met een lange oranje snavel. Hij pikt mosselen en kokkels open.
- Bergeend: een grote eend met een groene kop en een opvallende rode snavel. Je ziet hem veel op het wad en langs sloten.
- Blauwe reiger: staat stil langs de waterkant en wacht geduldig op vis of kikkers.
- Aalscholver: een donkere, grote vogel die je vaak ziet drogen op palen of stenen met gespreide vleugels.
- Tureluur: een middelgrote steltloper met rode poten. Hij maakt een doordringend geluid en broedt in de weilanden.
- Bontbekplevier: een kleine, drukke strandvogel die snel over het natte zand holt.
- Blauwborst: een kleine zangvogel met een felblauwe borst bij het mannetje. Hij houdt van rietland en ruige oevers.
- Blauwe kiekendief: een slanke roofvogel die laag over het riet en de duinen jaagt.
Wanneer is de beste tijd om vogels te spotten?
Elk seizoen heeft zijn eigen hoogtepunten. In het voorjaar komen de trekvogels terug en beginnen weidevogels te broeden. De Wadden zijn dan vol met zang en baltsvluchten. De zomer is rustig voor trekvogels, maar je ziet dan jonge vogels die hun eerste vliegpogingen doen.
In het najaar trekt een groot deel van de Europese vogelwereld langs de kust. Ganzen, eenden en steltlopers stoppen hier massaal om bij te tanken. De winter is de tijd van de grote groepen. Dan zie je spectaculaire zwermen vogels die in golven over het wad bewegen. Bonte strandlopers en kanoeten vormen dan wolken van duizenden individuen tegelijk.
Het beste moment op de dag is rond laagwater. Dan ligt het wad bloot en zoeken vogels actief naar voedsel. Je kunt ze van dichtbij bekijken zonder dat ze worden gestoord.
Waar kun je wadden vogels het beste zien?
De Waddenzee strekt zich uit langs de hele Noord-Nederlandse kust, van Den Helder tot aan de Groningse kust en verder in Duitsland en Denemarken. Goede kijkplekken in Nederland zijn de dijken bij Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog. Maar ook langs de vaste wal, bij plaatsen als Holwerd, Pieterburen of Lauwersoog, kom je veel vogels tegen.
Wil je echt dichtbij komen? Ga dan mee op een wadlooptocht met een gids. Je loopt dan letterlijk over het wad en staat soms op een paar meter van grote groepen steltlopers. Let op: loop nooit alleen het wad op. Het tij kan snel opkomen.
Zo bereid je een vogeluitje voor
- Neem een verrekijker mee. Een vergroting van 8 tot 10 keer is handig voor het wad.
- Kijk vooraf wanneer het laagwater is op jouw locatie. Dat is het beste moment.
- Draag rustige kleding in neutrale kleuren. Felle kleuren schrikken vogels af.
- Gebruik een vogelgids of de gratis Wadvogels-app, met daarin meer dan 190 soorten uit het waddengebied.
- Houd afstand van broedende vogels, zeker in het voorjaar. Ze verlaten hun nest snel als ze zich bedreigd voelen.
- Ga vroeg op pad. In de ochtend zijn vogels het actiefst en het licht is beter voor waarnemen.
Het waddengebied als werelderfgoed
De Waddenzee is aangewezen als UNESCO Werelderfgoed. Dat erkent hoe bijzonder dit gebied is, niet alleen voor vogels maar ook voor zeehonden, vissen en vele andere dieren. Voor vogels geldt het gebied als onmisbaar tussenstop op de Oost-Atlantische vliegroute, een van de drukste trekroutes ter wereld. Zonder het wad zouden miljoenen vogels hun trek niet kunnen voltooien.
Ga je zelf op pad in het waddengebied, dan zie je met eigen ogen waarom dit gebied zo waardevol is. Met een beetje geduld en een goede verrekijker kom je altijd thuis met mooie herinneringen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel vogelsoorten leven er in het waddengebied?
In het waddengebied zijn naar schatting meer dan 190 vogelsoorten waargenomen. Dat zijn zowel het hele jaar door aanwezige soorten als trekvogels die tijdelijk stoppen om te eten en uit te rusten.
Wat is het verschil tussen een wadvogel en een weidevogel?
Wadvogels zijn soorten die vooral leven op of rond het wad zelf, zoals steltlopers en eenden. Weidevogels als de grutto en de kievit broeden juist in de weilanden achter de dijk. In het waddengebied kom je beide groepen tegen, omdat het gebied zowel wad als grasland omvat.
Mag je overal het wad op om vogels te kijken?
Niet overal. Delen van het wad en de duinen zijn beschermd natuurgebied. Je mag er alleen komen via aangewezen paden of met een erkende gids. In broedseizoen, van ongeveer maart tot juli, gelden extra beperkingen om broedende vogels niet te storen.
Welke app kan ik gebruiken om wadden vogels te herkennen?
De gratis Wadvogels-app bevat meer dan 190 vogelsoorten die je in het waddengebied kunt tegenkomen. De app helpt je vogels uit elkaar te houden met beschrijvingen en afbeeldingen.
